Stowarzyszenie Český ráj (SČR) stowarzysza miasta, wsie oraz inne osoby prawne. W 1999 r. przekształciło się z dawnego stowarzyszenia miast i wsi.
Główną dziedziną działalności stowarzyszenia jest rozwijanie działalności mającej na celu rozwój ruchu turystycznego w regionie Czeski Raj.
Obecnie stowarzyszenie skupia 40 członków. Jego siedziba znajduje się w sercu Czeskiego Raju – Turnovie. Łączy nie tylko wszystkie większe miasta regionu – Mlada Boleslav, Sobotka, Jičín, Turnov, Lomnice n. Pop., Železný Brod i Mnichovo Hradiště – ale również wiele mniejszych miejscowości oraz inne osoby prawne – np.: Izbę Gospodarczą w Jiczynie i Semilach, Stowarzyszenie Alternativa 3000 i inne. Prezesem od roku 1999 jest dr Hana Maierová, wiceburmistrz Turnova. Sekretarzami byli inż. P. Bičíková (Urząd Miejski Turnov) oraz E. Zatloukalová (Urząd Miejski Jiczyn). Na walnym zebraniu w grudniu 2002 r. odbyły się ponowne wybory, w wyniku których prezesem znów została H. Maierová. Sekretarzem jest E. Zatloukalová.
Zarząd stowarzyszenia liczy 11 członków:
- Turnov – PhDr. Hana Maierová, przewodniczący SČR (wiceburmistrz)
- Jičín – mgr R. Koníř (wiceburmistrz)
- Boseň – inż. J. Sedláček (wiceburmistrz)
- Karlovice – Vl. Špačková (burmistrz)
- Lomnice n. Popelkou – J. Hynková (wiceburmistrz)
- Malá Skála – inż.. J. Nejedlo (burmistrz)
- Mladá Boleslav – inż. M. Králík (kierownik wydziału rozwoju)
- Rovensko p. Tr. – P. Koldovský (burmistrz)
- Sobotka – inż. Jirásek (członek Rady Miejskiej)
- Hospodářská komora Jičín – M. Košíček
- Obč. sdružení Alternativa 3000 - Ing. Tomáš Tomsa
Przedmiotem działalności stowarzyszenia jest przede wszystkim koordynacja działań dotyczących promocji regionu oraz zapewniania usług dla turystów, przygotowanie i realizacja produktów marketingowych, tworzenie programowych dokumentów rozwojowych. Jednym z najważniejszych działań stowarzyszenia było staranie o wpisanie skalnych miast Czeskiego Raju na listę światowego dziedzictwa UNESCO oraz związane z tym opracowanie programu zrównoważonego rozwoju ruchu turystycznego w regionie Czeski Raj. Region turystyczny Czeski Raj reprezentowany jest przez stowarzyszenie Czeski Raj, obejmuje kilkakrotnie większy teren niż sam Obszar Chronionego Krajobrazu powstały już w 1955 r. jako pierwszy taki obszar w kraju, a powiększony dwukrotnie w 2002 r. Teren regionu turystycznego jest pod względem administracyjnym podzielony między trzy województwa (po czesku – kraje). Koniecznym warunkiem osiągnięcia celów, które przed sobą stawia stowarzyszenie, jest współpraca z państwowymi oraz wojewódzkimi instytucjami, miejscowościami, sferą przedsiębiorczości oraz obywatelami. Stowarzyszenie pochwalić się może dobrymi wynikami swej pracy, dzięki którym stało się ważnym podmiotem ruchu turystycznego w regionie turystycznym Czeski Raj.
Kontakt:
Sdružení Český ráj, Antonína Dvořáka 335, 511 22 Turnov
tel. 481 366 225, 481 366 255
e-mail: cesky-raj@turnov.cz
www.cesky-raj.info, www.bohemian-paradise.info
Raport z opracowania Programu Zrównoważonego Rozwoju ruchu turystycznego w regionie turystycznym Czeski Raj.
Opracowanie programu zrealizowało Stowarzyszenie Czeski Raj w latach 2001 – 2002.
Raport opracowała PhDr Hana Maierová, prezes SČR, luty 2003 r.
Jednym z podstawowych zadań Stowarzyszenia Czeski Raj było w latach 2001 – 2002 opracowanie kompleksowego programu zrównoważonego rozwoju ruchu turystycznego w regionie turystycznym Czeski Raj. Zamierzenie to wypływało nie tylko ze statutu organizacji, ale realizowane było też w związku z przygotowaniem dokumentacji koniecznej do nominowania skalnych miast Czeskiego Raju jako zabytku przyrody na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Program stanowił nierozłączną część przygotowania wszystkich koniecznych dokumentów. Miał między innymi udowodnić gotowość regionu do ewentualnego wzrostu liczby turystów oraz do zabezpieczenia w tej sytuacji zabytków przyrody. Trzeba jednocześnie zaznaczyć, że opracowanie tego programu należało do znaczących długoterminowych zadań Stowarzyszenia Czeski Raj oraz to, że bez względu na decyzję UNESCO realizacja tego zamierzenia była bardzo potrzebna.
- I1. etap – Analiza potencjału turystycznego regionu Czeski Raj, maj - październik 2001 r.
Na opracowanie 1. etapu Programu Zrównoważonego Rozwoju ruchu turystycznego w regionie turystycznym Czeski Raj została przyznana dotacja w wys. ok. 420 000,-Kč z Programu odnowy wsi oraz programu Phare CBC. Grantobiorcą i beneficjentem była gmina Vyskeř (mikroregion Český ráj), koniecznego własnego wkładu finansowego udzieliło SČR. Na uczestnictwo terenów leżących w Województwie Środkowoczeskim (Středočesky kraj) Czeska centrala Ruchu Turystycznego (Česká centrála cestovního ruchu - ČCCR) przekazała 160.000 Kč.
Koszty SČR w 1. etapie – 208.000,- Kč.
Całkowite koszty 1. etapu to ok. 780.000, - Kč.
Realizację zapewniło SČR (firma DHV Praha).
Zakończenie: październik 2001 r.
- 2. etap – Ramowa strategia rozwoju ruchu turystycznego w regionie turystycznym Czeski Raj, październik 2001 r. - maj 2002 r.
Realizacja 2. etapu przebiegła we współpracy z ARR (Agencja Rozwoju Regionalnego) Liberec, finansowanie zapewnione zostało dzięki uchwale Rady Województwa Libereckiego (Liberecky kraj), która uchwaliła opracowanie strategii jako jedno z zadań zleconych agencji z wykorzystaniem wsparcia finansowego MMR (Ministerstwo Rozwoju Lokalnego). W ramach tych działań zostało ponadto przeprowadzone studium optymalizacji tras pieszych i rowerowych, badanie poziomu i obłożenia bazy noclegowej oraz badanie środowiska przedsiębiorców. Dzięki tym rozwiązaniom oraz zainteresowaniu Libereckiego kraju zapisaniem skalnych miast Czeskiego Raju na listę UNESCO etap ten nie wymagał finansowania ze strony SČR.
- 3. etap – Plan średniookresowy, plan działań oraz inne dokumenty, czerwiec - grudzień 2002 r.
W 2002 roku do głównych zadań SČR należało dokończenie Programu Zrównoważonego Rozwoju ruchu turystycznego w regionie turystycznym Czeski Raj. Udało się to osiągnąć – przy finansowym wsparciu wszystkich trzech województw (krajów), a przede wszystkim Libereckiego kraju. Czeska Centrala Ruchu Turystycznego udzieliła wsparcia w wys. 50.000,- Kč. Całkowita suma, którą udało się pozyskać na opracowanie poszczególnych części 3. etapu programu, wyniosła 622.000,-Kč. Ze środków SČR wydano 148.000,- Kč. Praca przebiegała w specjalistycznych grupach roboczych pod nadzorem specjalistycznym ARR Nisa Liberec, konsultantem była inż. Jana Kubinová. Wyniki zostały przedstawione 17 stycznia na seminarium zakończeniowym w Turnově, w obecności prawie stu zainteresowanych tym tematem osób.
- 1) Strategiczny plan średniookresowy rozwoju ruchu turystycznego na okres 5 – 6 latwynika z uchwalonej Strategii. Zawiera rozwojowe zamierzenia miast, miejscowości i przedsiębiorców, opracowuje niektóre posunięcia do konkretnych działań ze wstępną oceną koniecznych środków finansowych oraz ewentualnych źródeł finansowania, horyzontu czasowego realizacji, możliwości grantobiorców.
Plan działań na okres 2 lat oznaczenie konkretnych aktualnych projektów łącznie z ustaleniem finansowania, kompetencji, odpowiedzialności, terminów realizacji. W związku z podziałem administracyjnym Czeskiego Raju między trzy województwa (kraje) prace musiały zostać umownie podzielone na dwie części.
Teren Libereckiego kraju
Zabezpieczenie: wykonawca projektu: Miasto Turnov
budżet: 260.000,- Kč
Źródła finansowania:
Grant Grant Libereckiego kraju: 198.000 ,- Kč Kč
Wkład SČR: 62.000,-Kč Kč
Realizator: ARR Nisa, Liberec
kierownik projektu: Ing. Jana Kubinová
- 2) Strategiczny plan średniookresowy rozwoju ruchu turystycznego na okres 5 - 6 lat
Plan działań na okres 2 lat
Teren Hradeckiego (HK) i Středočeskiego kraju (SK):
Wykonawca projektu: Stowarzyszenie Český ráj
Budżet:130.000,- Kč
Źródła finansowania: dotacja HK i SK
Realizator: ARR Nisa, Ing. Kubinová
- 3) Marketingowy plan promocji i prezentacji regionu ((łącznie z identyfikacją grup docelowych oraz rynków docelowych, propozycją produktów ruchu turystycznego, ich promocji itd.).
Zabezpieczenie:
Wykonawca projektu: Sdružení Český ráj
Budżet: 100.000,- Kč
Źródła finansowania:
Grantowy program LK: Wsparcie odnowy i wykorzystania zabytków przyrody w ruchu turystycznym: 38.000,-Kč
Wkład SČR: 12 000,- kč
Wkład ČCCR: 50.000,- Kč Kč
Realizator: ARR Nisa, Liberec
Kierownik projektu: Ing. Jana Kubinová
- 4) Ulotka edukacyjna – „Czeski Raj pod flagą UNESCO". Tekst ulotki SČR stworzyło we własnym zakresie, projekt graficzny – inż. T. Tomsa, fotografie – inż. Mertlík. Uwagi do tekstów sporządziła rada i zarząd CHKO Czeski Raj (Obszar Chronionego Krajobrazu). Prace zrealizowało wydawnictwo Nakladatelství 555 Liberec. Dystrybucja została zorganizowana za pośrednictwem Poczty Czeskiej (w dniach 1 – 5 listopada 2002 r.). Jičín i Malá Skála osobno.
Wydanych zostało 20.000 egz. ulotki, z tego 5.000 bezpośrednio na zamówienie referatu rozwoju Urzędu Wojewódzkiego (KÚ) Libereckiego kraju.
Koszty druku 15.000 egz. wyniosły 40.000,- Kč, z budżetu SČR zapłacono 25.000,- dotacja w wys. 15.000,- od OŽP Libereckiego kraju.
Dystrybucja: 15.000,- Kč
Razem koszty: 55.000,- Kč
- 5) Badanie statystyczne liczby turystów w Czeskim raju. Przebiegało w sezonie głównym, następnie wyniki były analizowane. Konieczna jest kontynuacja badań również w przyszłości, sytuację należy monitorować i oceniać.
- Badania opinii publicznej vw związku z kampanią oświatową dotyczącą wpisania skalnych miast Czeskiego Raju na Listę UNESCO – przebiegły po rozprowadzeniu ulotek informacyjnych.
Zabezpieczenie:
Wykonawca projektu: SČR
Budżet: 100.000,- Kč
Źródła finansowania:
Grantowy program LK: 64.000,- Kč
Wkład SČR : 16.000,- Kč
HK i SčK: 20.000,- Kč
HK i SčK: 20.000,- Kč ARR Liberec
Kierownik projektu: Ing. Kubinová
- 6) Studium systemu parkingów odciążających oraz ich skomunikowania z transportem publicznym.
I etap: zbadanie i ocena stanu aktualnego – zapewnia Miasto Turnov
II etap: propozycje rozwiązań (wraz z technicznym, majątkowym, finansowym ujęciem na mapie stanowiącej podstawę wraz z formą digitalną).
Zabezpieczenie:
Wykonawca projektu: SČR
Budżet: 85.000,- Kč
Źródła finansowania:
Grantowy program LK - Program wsparcia mikroregionalnych związków miast i wsi: 42.000,- Kč
Wkład SČR: 18.000,- Kč
HK i SčK: 25.000,- Kč
Realizator: Geodézie On Line, spol. s.r.o., Česká lípa
- 7) Projekt systemu koordynowanego zarządzania działaniami ruchu turystycznego w regionie, rozwój współpracy z sektorem prywatnym oraz innymi zainteresowanymi podmiotami (tzw. zarządzanie kierunkowe).
Koncepcja możliwości i ograniczeń rozwoju ruchu turystycznego z uwzględnieniem ochrony środowiska naturalnego.
Stworzenie systemu monitorowania i oceniania programu rozwoju ruchu turystycznego.
Opracowanie tych tematów powierzyło Ministerstwo Rozwoju Regionalnego (MMR) – wnioski opracowane zostały pilotażowo dla regionu Czeski Raj.
Finansowanie: MMR
SČR: - współpraca z realizatorem
Prace na poszczególnych etapach Programu miały ogromne znaczenie dla aktywizacji wielkiej liczby osób z regionu oraz instytucji centralnych, były więc ważne dla rozpoczęcia wzajemnej komunikacji i współpracy, która powinna być dla przyszłości wyjątkowo ważna i niezbędna.
Program zrównoważonego rozwoju ruchu turystycznego w regionie Český ráj został opracowany metodą dokładnego zbadania potencjału, potrzeb oraz możliwości rozwoju.
Dla planów rozwoju sprawdzane były zamierzenia miejscowości, województw (krajów), mikroregionów, najróżniejszych organizacji i przedsiębiorców.
W grupach roboczych, w które włączonych zostało prawie 70 przedstawicieli poszczególnych dziedzin specjalistycznych oraz grup zainteresowań, wszystkie te dane dla poszczególnych obszarów były oceniane pod kierownictwem specjalistów.
W trzecim etapie konkretne zamierzenia i projekty zostały ujęte w plany przede wszystkim średniookresowe oraz w plan działań.
Średniookresowy plan i plan działań.
Podział czasowy realizacji projektów:
Średniookresowy plan realizacja projektów z horyzontem czasowym 5 – 6 lat. Konieczne jest obecnie przygotowanie (projektowe, organizacyjne, finansowe).
Plan działań - realizacja projektów w latach 2003 – 2004.
Podział w zależności od wagi sprawy.
W planach projekty – w zależności od ich istotności – podzielone są na pilotażowe oraz częściowe..
- I. Projekty pilotażowe
- Mają pierwszorzędne znaczenie w nawiązaniu do zapisania skalnych miast na Listę UNESCO (tzn. opanowanie wzrostu liczny turystów przy jednoczesnym zachowaniu bogactwa naturalnego regionu oraz uwzględnieniu życia miejscowej ludności).
Projekty te zostały podzielone w zależności od wybranego rejonu i tematu. Jednocześnie ocenione zostały w zależności od Mają pierwszorzędne znaczenie w nawiązaniu do zapisania skalnych miast na Listę UNESCO (tzn. opanowanie wzrostu liczny turystów przy jednoczesnym zachowaniu bogactwa naturalnego regionu oraz uwzględnieniu życia miejscowej ludności).
Projekty te zostały podzielone w zależności od wybranego rejonu i tematu. Jednocześnie ocenione zostały w zależności od .
- 1. Projekty pilotażowe – prymarne:
Do grupy tej włączono 5 rejonów, które już teraz obciążone są wielką liczbą turystów, a oczekiwać należy dalszego jej wzrostu:
- Hruboskalsko
- Trosky
- Prachovsko
- Suché skály
- Kost
- 2. Projekty pilotażowe – kompensacyjne:
Tyto Projekty te powinny przyczynić się do zwiększenia zainteresowania o rejony na razie mniej wyszukiwane i jednocześnie łagodzić obciążenie rejonów buforowych.
- 3. Projekty pilotażowe - wspierające:
Chodzi o projekty o charakterze przede wszystkim całoobszarowym konieczne do efektywnego i wysokiej jakości rozwoju ruchu turystycznego. Wiele z nich musi zapewnić lub rozpocząć stowarzyszenie Czeski Raj (tzn. tymczasem główna rola Turnova), konieczna jest rola innych partnerów w regionie lub bezpośrednio w instytucjach centralnych.
- II Projekty częściowe
Kolejną grupę stanowią projekty częściowe. Mimo że nie zostały włączone między projekty prymarne, ich realizacja jest dla rozwoju ruchu turystycznego również bardzo ważna. Dzielone są tematycznie – według obszarów problemowych, których lista wraz z podstawowymi informacjami znajduje się w ramowej strategii.
- III Marketingowy plan promocji i prezentacji regionu Czeski Raj
- uczestnictwo w targach
- wydawanie materiałów (w l. 2003 – 2004 np.: reedycja katalogu, materiał o Czeskim Raju, materiały nawiązujące do produktów ruchu turystycznego)
- , ogłoszenia, współpraca z mediami
- imprezy promocyjne dla przedstawicieli mediów oraz biur podróży.
- IV Kierowanie ruchem turystycznym w regionie
- projekt modelu kierowania ruchem turystycznym w regionie (tzw. zarządzanie kierunkowe)
- koncepcja ograniczenia wytrzymałości obszaru
Na terenie naszego regionu przeprowadzono analizę funkcji 12 instytucji w pewien sposób biorących udział w działaniach w dziedzinie ruchu turystycznego, poczynając od MMR oraz województwa (kraju), poprzez Stowarzyszenie Český ráj, a na Zarządzie CHKO Český ráj, Klubie Czeskich Turystów itd. kończąc.
Obecnie większość działań przeprowadzanych jest przez instytucje publicznoprawne. Pozycja stowarzyszenia Czeski Raj, jako stowarzyszenia osób prawnych, została oceniona jako kluczowa, z wiodącą pozycją Turnova. Działalność stowarzyszenia w dużym stopniu zależy od aktywności i działań pojedynczych osób, finansowana zaś jest przede wszystkim z miejscowych źródeł publicznych. Uczestnictwo podmiotów prywatnych jest na razie minimalne, brakuje systematycznego wsparcia ruchu turystycznego ze strony państwa oraz województw (krajów).
Stowarzyszenie Český ráj zajmować się musi przede wszystkim – w związku z pełnieniem zadań stanowionych w Programie rozwoju Rep. Czeskiej –kwestiami dobrze działającego systemu kierowania i organizacji ruchu turystycznego, który powinien opierać się na współpracy i partnerstwie głównych uczestniczących podmiotów w regionie, łącznie z sektorem prywatnym.
Koncepcja limitów wytrzymałości stara się rozwiązać zupełnie nową problematykę obserwacji strumienia turystów oraz stosunek do ochrony przyrody, możliwości kierowania ruchem turystów w regionie itd. Sfera ta zakłada przede wszystkim ścisłą współpracę podmiotów działających w ruchu turystycznym z zarządem CHKO Český ráj oraz innymi instytucjami zajmującymi się ochroną przyrody i środowiska naturalnego.
Aktualny stan realizacji oraz przyszłość:
Niektóre projekty zawarte w planie działań są już realizowane jako działania poszczególnych podmiotów dzięki źródłom własnym oraz dotacjom lub grantom, które otrzymało stowarzyszenie Czeski Raj – np.: na promocję sezonowych autobusów turystycznych pozyskano grant z FMP Phare CBC, podobnie jak na niektóre projekty marketingowe („Bajkowe wędrowanie po Czeskim Raju”). Działanie sezonowych autobusów turystycznych zostało w tym roku wsparte nie tylko przez miejscowości, ale też przez województwa (kraje).
Realizowane są niektóre działania inwestycyjne (np.: w okolicy Turnova remont ścieżek turystycznych, remont zamku Valdštejn, rewitalizacja stawu Bažantník, remonty w prywatnych obiektach zapewniających zakwaterowanie i inne). Konkretny opis byłby dość obszerny.
Ogromna ilość zagadnień planu działań, które trzeba koniecznie rozwiązać, istnieje jedynie jako projekt, studium czy zamierzenie. Konieczne jest aktywne podejście gwarantów projektów, którzy wzmiankowani są w konkretnych projektach. Oczywiście zależy to od dotacyjnych oraz własnych środków finansowych, które uda się znaleźć i wykorzystać.
Realizacja Programu, koordynacja działań, nacisk na poszczególne podmioty oraz komunikacja z nimi itd. zależą przede wszystkim od działania stowarzyszenia Czeski Raj, w którym na razie główną rolę inicjatywną odgrywa miasto Turnov.
Podejmowane są starania o stworzenie w stowarzyszeniu, oprócz zarządu, koordynacyjnej oraz monitorującej grupy roboczej, w której skład weszliby przede wszystkim przedstawiciele większych miast regionu. Ich zadaniem byłaby stała działalność na rzecz realizacji programu.
W obecnej chwili Miasto Turnov stara się również nawiązać ściślejszą współpracę z okolicznymi miejscowościami – gminami, oraz z mikroregionami aby – przynajmniej w najbliższym otoczeniu – pomóc za pośrednictwem grupy swych wyspecjalizowanych pracowników w realizowaniu niektórych projektów.
Dla regionu niezwykle ważne jest znalezienie oparcia w wojewódzkich i centralnych instytucjach, np. w zakresie polityki dotacyjnej i grantowej oraz w metodycznej pomocy przy przygotowywaniu projektów dla przyszłego czerpania środków ze źródeł UE.