Jesenný
Jesenný to gmina położona w podgórzu Karkonoszy i Gór Izerskich, na wysokości od 330 do 616 m n.p.m. Znajduje się ona na lewym brzegu rzeki Kamenice i składa się z dwóch części - Jesenný i Bohuňovsko. Historia gminy Jesenný jest ściśle związana z wydobyciem surowców i produkcją przemysłową, choć dziś już tak nie wygląda.
Jesenný, historia gminy
Od niepamiętnych czasów wydobywano tu wapień łamany ze skał, które wznosiły się w samym centrum wsi. Intensywna produkcja przemysłowa została tu rozpoczęta w 1896 roku i zakończyła się dopiero w 1973 roku nieoczekiwanym zalaniem kamieniołomu. Co roku wydobywano tu nawet do 20 000 ton wapnia, który był wykorzystywany do celów budowlanych i chemicznych. Drugi wapiennik powstał w 1930 roku przy byłym zamku i przetwarzano tu wapień wydobywany z kamieniołomu Skalka. Jego działalność jednak została już w 1935 roku wstrzymana.
Kolejnym surowcem, który tu wydobywano w miejscowości, był cynnabaryt, tzw. cynober. Pierwsze wzmianki o wydobyciu pochodzą z 1625 roku, kiedy wydobycie odbywało się z pomocą 17-metrowego szybu i sztolni w pobliżu dzisiejszego domu nr 86. Wydobycie w kopalni ukończono w 1634 roku po śmierci właściciela kopalni księcia Albrechta z Valdštejna. Na krótko zostało wznowione w drugiej połowie XVIII wieku. Szacuje się, że miejscowa kopalnia wyprodukowała około 300 kg czystej rudy rtęci.
Jesenný to także miejsce wydobycia rud żelaza, a nawet powstały tu huty żelaza. W 1851 hrabia Rohan kazał wykopać dwa szyby - Adelheid i Kamil. Szyb kopalni Adelheid (obecnie Na Haldě) miał 38 metrów głębokości i wydobywano tutaj do 1873 roku, a następnie w 1911 roku. W czasie I wojny światowej wydobyto tu około 500 ton limonitu. Kolejne prace zostały wznowione w 1940 roku, kiedy to w rejonie Adelheid wywiercono nowy szyb o głębokości 24 metrów i oba szyby połączono pod ziemią tunelem. Szyb kopalni Kamil znajdował się w rejonie Na Kozině i miał 23 metry głębokości. Innym złożem rud żelaza eksploatowanym w tamtym czasie było stanowisko w okolicy Vošmendy, gdzie w latach 1939-1940 powstały trzy szyby wydobywcze.
W 1902 roku w miejscowości Jesenný rozpoczęła działalność huta szkła Josefa Bachtíka, specjalizująca się w wytwarzaniu szklanych prętów. Huty stopniowo zatrudniały nawet do 70 pracowników, a roczna produkcja zbliżała się do 600 ton masy szklanej. Jednak druga wojna światowa zakończyła pomyślny rozwój huty szkła. Hutę zamknięto, a na jej miejscu w 1954 roku powstały warsztaty naprawy ciągników.
Jesenný - Bohuňovsko
Bohuňovsko, jedna z dwóch części gminy Jesenný, znajduje się w podgórzu Karkonoszy i Gór Izerskich na wysokości od 330 do 616 m n.p.m. Pierwszy raz pojawiła się w źródłach pisanych w 1492 roku jako część dóbr navarovskich. Osada rozciąga się w głębokiej dolinie rzeki Kamenice i jest otoczona głębokimi lasami. Od 1875 roku prawym brzegiem rzeki prowadzi linia kolejowa z Tanvaldu do miejscowości Železný Brod. W 1799 roku w Bohuňovsku powstała huta żelaza, która prawie sto lat przetwarzała rudę żelaza wydobywaną w okolicy.
Jesenný jest punktem wyjścia na wycieczki do zachodnich Karkonoszy i wschodniej części Gór Izerskich, prowadzą tędy szlaki turystyczne i rowerowe do miejscowości Semily, Bozkov, Železný Brod i Vysoké nad Jizerou. Doliną rzeki Kamenice prowadzi szlak turystyczny Palackiego, który prowadzi na północ pod ruinami zamku Navarov i dalej do Tanvaldu. W miejscowości Podspálov u zbiegu rzek Kamenice i Izera łączy się ze szlakiem Riegrova stezka do Semil. Popularnymi celami w okolicy są przede wszystkim ruiny zamku Navarov i jaskinie Bozkovské dolomitové jeskyně.