Příšovice

Statek Holana, Příšovice

Znaczenie nazwy wsi jest objaśniane przez językoznawców następująco: nazwa Příšovice oznacza wieś ludzi Příša. W historii można nazwa wsi przybierała różne formy: Czissowicz (1318), Pryssowicze (1534, 1543,1559), na wsi Przissowiczych (1614).

Příšovice zostały po raz pierwszy wymienione w pisemnych źródłach historycznych w 1318 roku, jako dziedziczna własność Vikarta z Polné, właściciela majątku Všeň. Około 1400 roku wieś była własnością klasztoru cystersów w miejscowości Hradiště. W 1534 roku Příšovice, wraz z innymi wioskami, zostały sprzedane najwyższemu burgrabiemu Janowi z Vartenberka na Zvířeticích. W 1564 roku Příšovice stały się częścią majątku Svijany. W 1622 roku Příšovice były w posiadaniu Albrechta z Valdštejna i wciąż należały do dóbr Svijany, aż do roku 1945. W 1624 roku Příšovice liczyły 30 zabudowań.

Wieś Příšovice 

Wieś Příšovice pojawia się po raz pierwszy w historycznych źródłach pisanych w 1319 roku, ale ludzie mieszkali tam już wcześniej. Najstarsze z wielu archeologicznych znalezisk na tym obszarze pochodzą z późnej epoki kamienia, czyli około 5000 lat temu. Nawet nazwa wsi jest starożytna i odnosi się do starożytnego czeskiego plemienia Charvátów i ich praojca Prieša.

W 1564 roku Příšovice stały się częścią majątku Svijany i pozostały nią aż do 1945 roku. Ten rozległy i ważny majątek należał m.in. do Albrechta z Valdštejna i od 1820 roku do 1945 roku do francuskiej książęcej rodziny Rohanów, którzy mieli swoją siedzibę w pobliskim pałacu Sychrov. W przeszłości wieś doświadczyła pięciu inwazji wojskowych. Podczas wojny trzydziestoletniej została dwukrotnie splądrowana przez Sasów i raz przez Szwedów, którzy powrócili tutaj ponownie w czasie wojny o sukcesję austriacką w 1741 roku. Ostatnią inwazję wieś przeżyła podczas wojny prusko-austriackiej w 1866 roku, kiedy to była zajęta przez Prusaków.

Obecnie we wsi Příšovice żyje około 1 300 mieszkańców i stoi tu prawie 300 domów, w przeszłości było ich dużo mniej. W 1624 roku Příšovice były małą wioską z zaledwie trzydziestoma zabudowaniami, w 1773 roku domów było już 46 i mieszkało w nich 308 mieszkańców, w 1900 roku było to już 591 osób w 88 domach. Rosnącej liczbie mieszkańców odpowiadał też rozwój miejscowości, w latach 1808 - 1813 wybudowano tu drogę cesarską od Podolí (Svijan) do Turnova a w 1850 roku wyrósł tu kamienny budynek szkoły, aby miejscowe dzieci nie musiały już chodzić do miejscowości Přepeř (w lecie) lub uczyć się w gminnej pasterce (w zimie). Dnia 15 października 1865 roku przez wieś Příšovice przejechał pierwszy obwieszony wieńcami pociąg po nowej linii kolejowej z Pragi do Turnova, ale stacja kolejowa tu powstała dopiero w 1911 roku. W 1912 roku wybudowano tutejszy most przez Izerę. Do lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku miejscowość miała charakter rolniczy, później zaczął się w niej rozwijać również przemysł i wybudowano tu osiedle, dzięki któremu wyraźnie wzrosła liczba mieszkańców.

W Příšovicach znajduje się kaplica św. Wacława z 1884 roku i kilka wyjątkowo cennych obiektów architektury ludowej, zwłaszcza gospodarstwa Bičíkův statek i Holánův statek.

W katastrze gminy są też dwa jeziora, zwane Písečáky, które powstały w wyniku wydobycia dla tutejszej wytwórni wielkiej płyty, które dziś służą do rekreacji i sportów wodnych.

PŘÍŠOVICE – oficiální web obce

Velký i Malý Písečák

Do najbardziej popularnych miejsc w Příšovicach od kilkudziesięciu lat należą dwa jeziora, których nie znajdziemy na historycznych mapach. Tak zwane Písečáky powstały w wyniku wydobycia żwiru i piasku dla lokalnej wytwórni wielkiej płyty, które przebiegało tu w latach 50. do 90. XX wieku, a następnie zalewania wyrobisk wodą z rzeki Izery. Większe z jezior ma powierzchnię 28,1 ha, a mniejsze z wyspą 12,6 ha. Szczególnie Velký Písečák służy już od lat 70. do kąpieli, wędkowania oraz popularnego windsurfingu, który osiągnął tu swój szczyt na przełomie lat 80. i 90. Odpowiedzią na nowo powstałą powierzchnię wodną było utworzenie klubu żeglarskiego i budowa infrastruktury do jego funkcjonowania na wschodnim brzegu jeziora. Na jeziorze Malý Písečák surfowanie i żeglarstwo są zabronione. Od 2008 roku obowiązuje surowszy regulamin dotyczący korzystania z jezior, który uwzględnia zarówno powstanie kempingu między dwoma jeziorami, jak też przedłużenie szlaku turystycznego nr 7318 i trasy rowerowej nr 3048 oraz wyznaczenie korytarza ekologicznego i pasma wodnego 3. stopnia. Nie spotkamy już dzisiaj pływaków, którzy kiedyś pokonywali powierzchnię wodną, aby znaleźć ukryte płytkie mielizny, ponieważ ze względu na ruch jachtów pływanie jest dozwolone tylko do odległości 20 metrów od brzegu. Zachodnia część brzegu jeziora Malý Písečák może być wykorzystywana jako plaża nudystyczna. W ostatnich latach zadaszony stragan z przekąskami stał się popularnym przystankiem dla mieszkańców i turystów.

Teren jezior nie zawsze przeżywał spokojne okresy. Tragedią dla lokalnej organizacji czeskiego związku wędkarskiego stał się początek grudnia 1993 roku, gdy doszło do masowego śnięcia ryb. Zginęło siedem ton karpi, szczupaków, węgorzy, szczupaków i karpia amurskiego, z których niektóre ważyły nawet 20 kg. Jak wykazało śledztwo, przyczyną było wysokie stężenie związków azotu, spowodowane przesiąknięciem obornika lub nawozów do zbiornika wodnego podczas intensywnego topnienia śniegu. Na początku marca 2000 roku szeroką okolicę jezior zdewastowała powódź na Izerze a 23 lipca 2009 roku ulewny deszcz połączony z wichurą.